• Er zitten sinds kort mensen in het pand die de buurt liever ziet vertrekken.

    Eempers

Verval van Amerikaanse supermarkt

SOESTERBERG Vroeger was het er veel drukker met een komen en gaan van auto's, maar dat hadden de omwonenden liever dan de veel mindere bedrijvigheid die er nu heerst. Aan het bezoek aan de vroegere Amerikaanse supermarkt, de commissary, onderdeel van het opgeheven militaire Kamp van Zeist op de grens van Soesterberg en Zeist, is met het vertrek van de Amerikanen een eind gekomen. Het gebouw staat sindsdien leeg, maar er zitten sinds kort mensen in die de buurt liever ziet vertrekken.

Jan van Steendelaar

De supermarkt was in de periode dat de wijken Apollo, Gemini en Mercury werden bewoond door gezinnen Amerikaanse militairen druk bezocht. Er stonden altijd wel 'Amerikaanse sleeën' zoals hun auto's werden genoemd. Niet alleen van de mensen die in het dorp woonden, maar ook van degenen die op het Amerikaanse deel van de basis, Camp New Amsterdam, gehuisvest waren. De supermarkt kwam er overigens pas nadat de eerste bewoners van de Amerikaanse wijk, het Amerikaans-Nederlandse echtpaar Erickson, in juni 1977 uit handen van burgemeester mr. J.M. Corver-van Haaften officieel de sleutel van hun huis kregen.

BEDENKINGEN Voor die tijd was de huisvesting van de Amerikanen een probleem. Bij hun aankomst in Nederland in 1954 was er al sprake van een tekort aan huizen voor Nederlanders. Weliswaar beschikte de Amerikaanse luchtmacht ook over huurhuizen, maar dit aantal was zeer beperkt en bovendien verspreid over een groot aantal gemeenten. Lange tijd boden recreatiebedrijven, hotels, en pensions uitkomst, tot aan Nieuwegein, Spakenburg en Barneveld toe. Hoewel er aanvankelijk bedenkingen waren, besloot men toch een aparte wijk te bouwen.

GROOTSTE WINKEL Behalve huisvesting moesten er voor hen ook voorzieningen komen zoals scholen, een bank, een postkantoor, een bibliotheek en een sportzaal. Aan die uitgebreide faciliteiten op Camp New Amsterdam zelf werd al voordat het aantal Amerikanen in Soesterberg het hoogtepunt bereikte, zo'n vierduizend, aan de rand van Kamp van Zeist de commissery toegevoegd. In deze supermarkt, de grootste winkel van Soesterberg, kon men bij wijze van spreken net zoveel Amerikaanse producten kopen als in New York of Los Angeles. Voor Nederlanders was de commissaty taboe.

VERDER IN VERVAL Met het vertrek van de Amerikanen in 1994 werden de Amerikaanse faciliteiten opgeheven. Ook de commissary kwam leeg te staan. Blijkbaar vond defensie het wel goed zo en deden ook Zeist, op wiens grondgebied het gebouw staat, noch Soest pogingen om het te behouden door er een (andere) bestemming aan te geven. In de loop der jaren raakte het immense pand steeds verder in verval. In april vorig jaar brak er brand uit door een hennepkwekerij in het pand ondanks dat dit hermetisch was afgesloten.

Inmiddels is het gebouw ontdekt door personen die de buurt liever weg wil hebben, zeker na een luidruchtig feest, waarvoor volgens omwonenden een paar honderd mensen naar Soesterberg waren gekomen. Zij vrezen dat het pand gekraakt is of wordt en vinden dat de gemeente moet ingrijpen, waarbij het voor hen niet uitmaakt of dat Zeist of Soest is. Of dit ook gebeurt, wordt misschien duidelijk uit de antwoorden op vragen die Burgerbelangen Soest-Soesterberg aan het gemeentebestuur heeft gesteld.