• August Veraart was een autodidact, die zich graag als natuurkundige presenteerde.

    archief

'Succes' steeg regenmaker naar 't hoofd

SOESTERBERG Weersbeïnvloeding dateert al van 1930 en werd voor het eerst in Nederland toegepast op de vliegbasis Soesterberg. Verantwoordelijk voor de proeven was August Willem Veraart (1881-1947). Hij was een autodidact, die zich graag als natuurkundige presenteerde en zich als dr. Veraart voorstelde. Die titel 'stal' hij van zijn broer, die in Delft hoogleraar staathuishoudkunde was. Dat August Veraart na Soesterberg zijn proeven elders in het land voortzette, was een gevolg van het feit dat hij vond dat alle drie proeven in Soesterberg geslaagd waren en het dus geen zin had daar verder te gaan.

Hoewel achteraf nauwelijks te bewijzen valt dat Veraart met al zijn pogingen succes heeft gehad, zelf heeft hij steeds geprobeerd dat aan te tonen. Hij werd niettemin lange tijd genegeerd. Het feit dat zijn experimenten in wetenschappelijke en andere kringen niet werden erkend, heeft waarschijnlijk invloed gehad op zijn geestesgesteldheid.

TWEEDE WERELDOORLOG Zelf beschouwde hij elke poging als een groot succes. Hij was daar zo van overtuigd, dat alle 'successen' hem naar het hoofd stegen. Men kan nauwelijks op een andere manier de inhoud beoordelen van het verslag dat hij op 25 oktober 1946 schreef over zijn experimenten in de mobilisatietijd en gedurende de Tweede Wereldoorlog. Onder de titel 'Het groote aandeel van Nederland in de overwinning der geallieerden' beschreef hij uitvoerig alle experimenten en de resultaten daarvan.

Volgens Veraart heeft zijn werk 'om de weersgesteldheid in voor ons gunstigen, voor de Duitschers ongunstigen zin te beïnvloeden een groot aandeel gehad in de geallieerde overwinning'. Hij wees in dit verband op de strenge winter van 1939-1040; het slechte weer tijdens de Slag bij Duinkerken; idem in 1940 bij de aanvallen op Engeland en in 1941 in Rusland; de vroeg invallende koude en zware sneeuwval in de winter 1941-1942, en de felle koude en zware sneeuwval in Rusland in de tweede oorlogswinter 1942-1943. Volgens hem waren die vaak onverwachte weersomstandigheden vooral te danken aan zijn werk.

ACHTER DE RUG In zijn rapport beschreef August Veraart uitvoerig de resultaten van zijn experimenten en proefnemingen. Met nadruk wees hij erop dat hij met zijn 'experimenten en proefnemingen niet wil suggereeren dat hetgeen ik deed zich in het stadium van voorbereiding bevond, integendeel. Zooals bij natuurkundige, scheikundige en electrotechnische voordrachten lang vaststaande reacties verricht worden onder de qualificatie proeven, proefnemingen of experimenten', zoo heb ik mijn verrichtingen met deze woorden moeten aanduiden, omdat daarvoor geen andere qualificatie bestaat. Het stadium van proefnemingen in den zin van probeeren, is in mijn werk reeds lang achter den rug!'

In de loop van tientallen jaren die verstreken sinds Veraart met zijn werk begon, is meer dan eens en met succes gebruik gemaakt van de door hem aangedragen mogelijkheden tot het beïnvloeden van het weer. Meestal om regen te veroorzaken, een enkele keer om voor zon te zorgen door het elders te laten regenen.

CONCLUSIE Veraart heeft voor die 'kunst' in juli 1930 in Soesterberg de basis gelegd, dat staat vast. Maar zijn conclusie aan het eind van zijn rapport 'Het groote aandeel van Nederland in de overwinning der geallieerden' komt geheel voor zijn rekening: ,Samenvattend kan gezegd worden dat de 'experimenten' welke door mij zijn gehouden, belangrijk hebben bijgedragen tot den voor ons gunstigen afloop van den oorlog, en voor het bespoedigen van het einde daarvan.'