Smitsveen in rep en roer door videoclip

SOEST De onrust op 17 november in Smitsveen is veroorzaakt door de Hilversumse rapper Sam je t'aime. Dat is de lezing van politie en gemeente Soest.

Johan van Beek

De artiest maakte er die vrijdagmiddag opnamen voor een videoclip. De noodzakelijke vergunning hiervoor had hij niet aangevraagd. In korte tijd waren er ongeveer 70 jongeren op de been, die vooral als figurant dienden. Er volgden die middag meldingen bij de politie over straatraces, brandstichtingen en intimiderend gedrag. Wijkbewoners klaagden dat de politie niet (adequaat) zou hebben gereageerd op 112-meldingen. Volgens de politie was ze tien minuten na de eerste 112-melding aanwezig en werden de (uiteengestoven) jongeren weggestuurd. Na nieuwe meldingen werden agenten in burger ingezet.

VERRAST De autoriteiten waren op vrijdag 17 november volkomen verrast door de samenscholing van naar schatting zeventig jongeren, rond de opnamen voor een videoclip. In de wijk werd de situatie als intimiderend ervaren. Veel bewoners, maar ook ouders die kinderen bij de sportzaal wilden ophalen, voeden zich onveilig.

Politie en gemeente repten er niet over in de openbaarheid, ondanks veel 112-meldingen. Het CDA stelde begin december schriftelijke vragen over de gebeurtenissen. Vorige week kwamen de antwoorden. Wijkbewoners zouden zich niet serieus genomen voelen, omdat de politie niet (snel genoeg) reageerde op 112-meldingen. Dat vond ook het CDA vreemd, omdat zowel politie als de burgemeester herhaaldelijk adviseren om in verdachte en bedreigende situaties direct het alarmnummer te bellen.

Volgens politie en Metz is de politie na de eerste melding direct ter plaatse gegaan en ruim binnen de landelijke norm van 15 minuten in Smitsveen gearriveerd. Daar trof ze een grote groep mensen aan. De rapper en zijn groep werden, met hun auto's, de wijk uitgestuurd. Dat was tussen half vier en vier uur 's middags.

BRANDJES Om 17.15 uur kwam er volgens de politie een eerste melding over het stichten van brandjes, direct gevolgd door nog zes telefoontjes over hetzelfde. De politie zegt te hebben willen voorkomen dat er een kat-en-muis spelletje gespeeld zou gaan worden, ging met één surveillancewagen naar de Smitsweg en zag dat de jongeren uiteenstoven. Het brandje (vloeistof werd op het wegdek gespoten en in brand gestoken) werd geblust. Toen werd besloten dat er agenten in burger de wijk zouden intrekken om de boel in de gaten te houden en - waar nodig - eventueel aanhoudingen te verrichten. De herkenbare politiewagens werden in de directe omgeving stand-by gehouden.

Van brandjes is niets te zien in de videoclip. Er rijden wel jongeren op scooters in het filmpje en er komt een auto in beeld. Die zou zijn gehuurd, heeft Mets via de politie te horen gekregen. Althans, dat was de politie verteld. Navraag wees volgens Metz uit dat de auto ergens was meegenomen voor een proefrit. De eigenaar verklaarde 'van niets te weten'.

NIET UIT DE HAND ,,De politie heeft ervoor gezorgd dat de situatie niet verder uit de hand is gelopen", stelt burgemeester Metz in zijn beantwoording aan CDA. De onrust onder wijkbewoners en passanten was er niet minder om. Metz noemt het uiterst ongelukkig dat de rapper uitgerekend Smitsveen heeft uitgekozen voor de opnamen. ,,Dit versterkt heel erg het onveiligheidsgevoel, juist in een wijk waarop we zoveel inzetten", aldus de burgemeester die op 17 november nog dezelfde avond werd bijgepraat door de politiecommandant. Het is jaren onrustig (geweest) in de wijk en gemeente gaat de komende vijf jaar 2,5 miljoen uitgeven om in samenwerking met politie, Portaal en veel organisaties de problematiek in de wijk te bestrijden en in de kern aan te pakken.

Er werd niet voor gekozen om daarna tekst en uitleg te geven aan bewoners, al dan niet via de media. ,,We geven dan de voorkeur aan de opsporing." Dat laatste wil nog niet vlotten, althans niet tot afgelopen vrijdag (de deadline van deze editie was naar voren geschoven vanwege Kerst). Sam J'taime (artiestennaam) is nog niet opgespoord. Op de videoclip staat klip en klaar dat de opnamen hebben plaatsgevonden onder de vleugels van 101Barz, een groot hiphop forum in Nederland dat een podium heeft bij BNNVARA.

Zodra de rapper is gevonden, wordt hij ontboden bij burgemeester Rob Metz. De artiest wordt verantwoordelijk geacht voor het verstoren van de openbare orde. Doet hij dat nog eens, dan kan de Hilversummer een gebiedsverbod worden opgelegd, meldt burgemeester Metz. Aan de hand van de videoclip wordt beoordeeld of er strafbare feiten zijn gepleegd en er aangifte tegen de rapper wordt gedaan. Zodra de politie hem heeft gevonden, wordt de rapper ontboden bij de burgemeester.

De burgemeester heeft overigens niet de indruk dat Soest (te) weinig aandacht krijgt van de politie. Hij reageert daarmee op de vraag van D66 wat hij gaat doen om bij de politie te bewegen meer aandacht aan Soest te schenken. ,,Er wordt , binnen de capaciteit, een zorgvuldige verdeling gemaakt over Bunschoten, Eemnes, De Bilt, Baarn en Soest", aldus Metz. Hij gaat wel met de politie bespreken dat burgers zich niet gehoord voelden en oppert de mogelijkheid van nadere voorlichting aan burgers over wanneer ze 112 of beter het algemene nummer van de politie (0900-8844) kunnen bellen.

OVERHEES Burgemeester Metz laat verder weten dat gemeente, politie en jongerenwerkers van Balans ook druk zijn met de aanpak van de jongerenoverlast rondom Orlando in Overhees. In en rond het verderop gelegen winkelcentrum zouden straatraces en intimidaties plaatsvinden. Boa's en politie herkennen dat niet. Vanaf juni dit jaar zijn er geen meldingen hierover binnengekomen.