• Rector Kees Versteeg van het Griftland College in het uitgestorven 'rookhok' op het schoolplein.

    Astrid van den Hoek
  • Astrid Jansen

Griftland College hoopt op leeg rookhok

SOEST Per 1 augustus moeten alle scholen in Nederland rookvrij zijn. Met name voor de middelbare scholen, waar naast docenten ook leerlingen tot de rokers kunnen behoren, kan dat een uitdaging zijn. Sommige scholen in de regio zijn met ingang van dit schooljaar al rookvrij, zoals de Waldheim-mavo en het Baarnsch Lyceum. Het Griftland College startte het nieuwe jaar 2020 als rookvrije school en kiest, in tegenstelling tot veel andere scholen, voor een belonings-aanpak in plaats van straf-aanpak.

Astrid van den Hoek

Rector Kees Versteeg van het Griftland College is zelf nooit een roker geweest. Toch begrijpt hij dat het echt een verslaving is waar je niet zomaar mee stopt. ,,Een jaar of zeven geleden is er ook al eens geprobeerd een rookverbod in te voeren op het schoolplein. Toen gingen alle rokers bij de ingang van de oprijlaan staan of trokken de wijk in, dat gaf overlast in de buurt. Er is toen een aparte rookplek gekomen helemaal in een hoekje van het plein. Dat was niet echt het meest uitnodigende hoekje, maar de rokers bleven."

GENERATIE Nu zijn er steeds minder jongeren die roken en is de huidige generatie veel bezig met zaken als gezondheid en duurzaamheid. ,,Dit is denk ik wel het moment qua tijd en generatie. Nu is een verbod in mijn optiek hanteerbaar", zegt Versteeg. Met het landelijk opgelegde verbod per 1 augustus in zicht, besloot hij tot actie. ,,Ik zou kunnen wachten tot 1 augustus en dan hebben alle huidige rokers als het goed is eindexamen gedaan en zou het alleen nog om de medewerkers gaan die roken. Maar ik wilde niet het probleem vermijden, maar juist actief aanpakken."

RTL NIEUWS Dat het Griftland zich per 1 januari al verklaarde tot rookvrije school trok tot zijn verbazing zelfs de aandacht van RTL Nieuws. ,,Wij zijn echt niet de eerste. Misschien komt het door onze aanpak?" Het is volgens Versteeg namelijk net als met drinken: dat mag niet op school en alle schoolfeesten zijn alchoholvrij. Maar buiten schooltijd is het goed mogelijk dat er alsnog gedronken wordt. ,,Dus op school niet mogen roken, betekent niet dat ze stoppen met roken. Ze gaan het alleen meer op andere plaatsen doen." Daarom zocht hij naar een 'trigger' waardoor het roken zich niet zou verplaatsen. In plaats van straffen voor het wél roken, wilde hij belonen voor het niét roken.

25 ROKERS ,,Er is een groep van zo'n 25 rokers onder de leerlingen. Met hen ben ik in gesprek gegaan over hoe ik hen kon helpen te stoppen." De 'deal' is als volgt: als de rokers vanaf 1 januari tot aan de examens niet roken op school, gaan ze samen met Versteeg iets leuks doen. Als ze ook vier maanden thuis niet roken, kunnen ze per rookvrije maand een dagdeel vrij krijgen voorafgaand aan de examens. ,,Ik hoop natuurlijk dat ze die vrije tijd dan gebruiken om te leren voor het examen", zegt Versteeg met een grijns. ,,Maar belangrijker is dat ze dan hopelijk al zo lang niet gerookt hebben, dat ze ook niet door de examenstress weer naar een sigaret grijpen."

HUMEUR Tot nu toe heeft Versteeg nog niet echt aan het humeur van leerlingen en docenten kunnen merken hoe het gaat met de stoppoging. ,,Ik sta af en toe op de uitkijk om te zien of het rookhok leeg is. En soms loop ik langs de ingang bij de Noorderweg om te kijken of er daar gerookt wordt. Tot nu toe heb ik in de eerste week twee leerlingen betrapt en hen een waarschuwing gegeven. Wie nog een keer betrapt wordt, krijgt wel straf. Iets van corvee denk ik."

PLEISTERS Of er thuis niet gerookt wordt, is natuurlijk moeilijk te controleren. ,,Het is aan hen of ze hulp zoeken of bijvoorbeeld met nicotinepleisters aan de slag gaan. Maar de drive moet bij hen zelf zitten. Dus als een leerling bij me komt en vertelt dat hij het er moeilijk mee heeft, zeg ik niet: oh, neem er dan maar eentje. Nee, ze moeten het voor zichzelf doen, niet voor mij."

CHILLPLEK De rookplek op het schoolplein is inmiddels 'ontmanteld' en omgebouwd tot algemene 'chillplek'. Versteeg hoopt op termijn dat hij dat stukje schoolplein weer kan gebruiken voor fietsenstalling, of beter nog, een voetbalkooi. ,,Dan is dat een beloning voor de héle school, ook voor de leerlingen die al niet rookten."