• Wethouder Liesa van Aalst: ,,Mensen die zorg nodig hebben, moeten op ons kunnen rekenen. -

    Hans Veltmeijer
  • De gemeenteraad staat voor moeilijke keuzes: bezuinigen of hogere belastingen of (dure) plannen intrekken en dus blijven stil staan?

    Martin Huizenga

Moeilijke keuzes door oplopende financiële tekorten

SOEST De financiële situatie van de gemeente Soest ziet er een stuk minder rooskleurig uit dan recent werd aangenomen door het college. Het tekort loopt de komende vier jaar op tot jaarlijks ruim 1,5 miljoen euro, en mogelijk een miljoen meer. Dat vraagt om maatregelen.

Hans Veltmeijer

Toch wil het college de ambities op het gebied van duurzaamheid, wonen en sociaal domein de komende jaren niet bijstellen en vraagt de gemeenteraad nadrukkelijk mee te denken waar geld te besparen en inkomsten te genereren. Een verhoging van de onroerendezaakbelasting (OZB) is daarbij niet uitgesloten, want: ,,alles is bespreekbaar". Soest had op basis van de prognoses van begin 2018 op veel meer geld van het Rijk gerekend, en verklaart daarmee de precaire situatie.

In de kadernota 2020 presenteren burgemeester en wethouders de gemeenteraad hun beleidsplannen en financiële hoofdlijnen voor de komende vier jaar. Dat laatste beeld is niet bepaald positief.

Het jaarlijkse tekort wordt geraamd op ruim 1,5 miljoen euro en daar komt sinds de mei-circulaire van het Rijk nog eens een tegenvallende voorspelling van een miljoen bovenop. Op een totale begroting van 115 miljoen. ,,Het wordt een hele grote opgave.” Zo’n tijdelijke geldstroomvoorspelling vanuit Den Haag is er volgens het college ook de oorzaak van dat het nu allemaal zo tegenvalt. Want ten tijde van het aantreden van dit gemeentebestuur werden er in de maartcirculaire van 2018 juist meer inkomsten en investeringen door het Rijk aangekondigd.

Het Gemeentefonds zou rijk gevuld worden, om landelijke wet- en regelgeving door gemeenten te laten implementeren. Toen was er nog een financiële plus in Soest van twee miljoen. Daarop baseerde het college ook de ambities, die vooral op het gebied van duurzaamheid (energietransitie), wonen (Dalwegvisie en masterplan) en sociaal domein liggen. Nu blijkt het allemaal anders te liggen. De circulaire van het Rijk is eigenlijk zoiets als ‘het voorspellen van het weer’, merkt wethouder Aukje Treep op tijdens een toelichting op de kadernota.

Maar aan de ambities en speerpunten wil het college wel vasthouden, ondanks de tegenvaller. Ook een sluitende begroting blijft het uitgangspunt. De uitdagingen zijn dus groot. ,,De ambities blijven, maar hoe we daar komen gaan we wel kritisch onder de loep nemen”, aldus wethouder financiën, Liesa van Aalst. Daarbij heeft het college een belangrijke rol voor de gemeenteraad in petto. ,,We vragen de raad om ons richting te geven voor de begroting. En het wordt best een klus om dan die keuzes te gaan maken.”

GOUDEN DEURKRUKKEN Over ‘bezuinigingen’ willen de wethouders niet spreken. Wel over ‘alles nog eens goed tegen het licht houden, weloverwogen kijken en nadenken’. Bijvoorbeeld op het gebied van jeugdzorg, onderwijs en ook sport. De nieuwe sporthal komt er, verzekert wethouder Harrie Dijkhuizen. ,,Dat moet gewoon. Maar niet met gouden deurkrukken.” Van een uitgeklede sporthal achter Sportboulevard de Eng zal echter ook geen sprake zijn, bevestigt hij tijdens de presentatie van het college.

WELZIJNSORGANISATIES ,,Mensen die zorg nodig hebben, moeten op ons kunnen rekenen”, zegt wethouder Liesa van Aalst over het sociaal domein. Het reservepotje van Soest, speciaal om tekorten binnen Sociaal Domein op te vangen, raakt ondertussen steeds leger. Er is nog ongeveer twee miljoen achter de hand om klappen op te vangen. Ook hier is fijnslijpen het devies. ,,We gaan goed kijken naar wat werkt voor mensen. Daarbij zijn de welzijnsorganisaties cruciaal om tot minder dure zorg te komen.” Zo wordt in samenwerking met huisartsen een laagdrempelig ADHD spreekuur georganiseerd. De energietransitie gaat in 2020 ‘met volle kracht vooruit’, meldt zij namens haar collega Nermina Kundic. ,,Hoe we daar komen, samen met partners, stakeholders en inwoners, daar staan we de komende tijd bij stil.”

BIBOB-ONDERZOEKEN Ook op het gebied van veiligheid is juist geld nodig, omdat gemeenten meer verantwoordelijkheden hebben gekregen. Zo moeten ze conform de nieuwe Wet Bibob voorkomen dat onbedoeld criminele activiteiten worden gefaciliteerd door gemeenten. Samen met de gemeenten Baarn, Bunschoten, Eemnes en De Bilt gaat Soest het aantal Bibob-onderzoeken flink uitbreiden. Daarnaast komen er structureel meer jeugdboa’s.

Maar waar moet het geld voor een sluitende begroting dan wel vandaan komen, als deze prioriteiten ongemoeid blijven, of juist extra geld benodigen? Van Aalst: ,,Dat wordt een hele grote opgave. Niets is onbespreekbaar. Ook een verhoging van de OZB niet, want we willen de inkomsten verhogen. Wij vragen nu de raad om input en of zij onze prioriteiten delen.”

Op 11 juli moet de gemeenteraad overeenstemming vinden over de te varen koers en heeft het college tot het najaar de tijd om een sluitende begroting op te stellen, of eigenlijk om een beetje te toveren.