• Studio Maslow

Jongeren maken de toekomst op CliFi 2018

SOEST De impact van klimaatverandering is wereldwijd zichtbaar en meetbaar. Toch is het klimaat voor veel mensen en politici nog altijd geen prioriteit. Hoe kan het dat cijfers over klimaatverandering ons niet raken? En kunnen verhalen die kloof wél overbruggen?

Arnout Brokking en Olga Ponjee

In Soest kwamen jonge kunstenaars en politici uit heel Nederland samen op CliFi 2018, een festival over climate fiction, oftewel: verhalen over het klimaat. Samen wisselden de jongeren ideeën en oplossingen uit en dachten na over het Nederland van de toekomst. De dag werd geopend door dr. Astrid Bracke, een Nijmeegse wetenschapper die al meer dan tien jaar onderzoek doet naar klimaatfictie.

SNELGROEIEND Clifi is wereldwijd een snelgroeiend genre, van films als Wall-E tot boeken als New York 2140. ,,Verhalen kunnen iets wat de wetenschap niet kan", aldus dr. Bracke. ,,Wanneer we een verhaal lezen, wordt hetzelfde gebied in de hersenen geprikkeld als wanneer we zelf iets meemaken. Daardoor zetten boeken over het klimaat meer aan tot denken dan grafieken. Plots is het geen cijfer meer; het is een persoonlijk verhaal geworden."

Dat jongeren op CliFi centraal staan is een bewuste keuze; uiteindelijk moeten zij leven met de klimaatproblemen die door generaties vóór hen zijn veroorzaakt. Toch wordt hun stem in het klimaatdebat zelden serieus genomen. ,,Er wordt vaak erg neerbuigend gedaan over jongeren',, zegt schrijfster Olga Ponjee uit Soest, die tijdens CliFi het eerste exemplaar van haar klimaatthriller Het Verdronken Land overhandigde aan de 10-jarige milieuactiviste Lilly Platt. ,,De zogenaamde Snapchat-generatie die alleen maar met zichzelf bezig is. Terwijl ik zoveel idealisme bij jonge mensen zie, zoveel initiatieven om iets te veranderen aan de manier waarop we omgaan met de aarde."

DINGEN In een 'Parlement der Dingen' gaan de jongeren onder leiding van Ines Kostic van de Partij van de Dieren, op een andere manier in debat. In plaats van partijen vertegenwoordigen ze 'dingen', zoals bomen, de wetenschap en ongeboren generaties. Dingen die normaal geen stem hebben in de politiek. ,,Vreemd", vindt Ines Kostic. ,,De mens vertegenwoordigt maar 0,01% van al het leven op aarde en toch gedragen we ons alsof we de 99% zijn."

Het parlement levert een levendig, origineel debat op. In minder dan vijf minuten presenteren de jongeren vijf praktische oplossingen die direct kunnen worden ingezet: van BTW op vliegtickets tot subsidies voor lokale, biologische boeren, een ombudsman voor de aarde en het gebruiken van leegstaande panden voor duurzaam wonen.

CLIFI-MARKT De dag wordt afgesloten met een CliFi-markt, met onder andere kunstenares Astrid van Van Straat, die sieraden 'upcycled' van afval en een VR-installatie van Studio Maslow waarmee de watersnoodramp van 1953 plots weer heel dichtbij is. Het is een indringende ervaring, de muur van water die over Nederland spoelt en mensen en vee meesleurt. Vooral als je bedenkt dat dit niet alleen het verleden van Nederland is, maar misschien ook de toekomst.

Toch blijven de CliFi jongeren strijdlustig en positief over de veranderingen die ze samen teweeg kunnen brengen, mits we bereid zijn om gezamenlijk ons gedrag te veranderen. ,,Niet wachten tot politici of bedrijven eindelijk iets gaan doen, maar zelf het voortouw nemen. Niemand heeft een pasklare oplossing op dit moment, maar dat geeft niet. We moeten ergens beginnen. Dus heb je een idee, ga het gewoon doen. De oplossingen dienen zich onderweg vanzelf aan.'

CliFi in Artishock werd georganiseerd door Arnout Brokking, Camilla Maltas en Olga Ponjee van de Soester stichting Rise Events, samen met andere organisaties.