• Vertrouwd gezicht op de Oude Ambachtenmarkt, al meer dan een kwart eeuw: Clown Benno maakt figuren van ballonnen en speelt poppenkast.

    Jaap van den Broek
  • Ben van Veen: ,,Mijn vrouw heeft wat te stellen met mij, want ik ben altijd gek. Wel leuk gek. -

    Ton van Zoeren

Clown [Benno] ook privé vrolijk

SOEST Als Ben van Veen de deur open doet van zijn doorzonwoning in Soest weet je meteen dat je bij een artiest binnenstapt. Een scala aan muziekinstrumenten vult de ruimtes die stuk voor stuk nostalgie uitstralen, en je direct thuis doen voelen. Al snel zet de muzikale clown een rode neus op en tovert twee vinger poppetjes uit zijn zak en een mondharmonica.

Ton van Zoeren

,,Dit heb ik altijd op zak voor noodgevallen. Laatst stond ik in Italië op de luchthaven en er was vertraging. Er begonnen wat kinderen te jengelen en te huilen. Ik pakte mijn attributen en de kinderen werden muisstil'', lacht de komiek die al meer dan een kwart eeuw elk jaar op de Oude Ambachtenmarkt zijn vaste stek heeft op het erf van de familie Van de Grift.

Veel bezoekers van de Oude Ambachten Markt vermaakten zich als kind al met clown Benno. Hij wordt daar wel eens op aangesproken. ,,Dat gebeurt regelmatig, en niet alleen in Soest. Op partijtjes komen ouders met foto's en video-opnames van vroeger, grappig.''

Van Veen staat morgen op Hemelvaartsdag weer op de markt in de Kerkebuurt, waar hij bekendheid door het hele land verwierf. ,,Ik kijk er altijd naar uit. Je ontmoet veel lieve mensen zoals de familie Van de Grift, waar we altijd op het erf staan en gebruik mogen maken van het toilet en het elektra. Dat vind ik prachtig'', aldus de mensenmens Van Veen.

AJAX-SUPPORTER ,,Geboren in de Jordaan en fanatiek Ajax supporter'', klinkt het trots. Grote namen uit die tijd zoals Jan Jongbloed, Bennie Muller en Frits Flinkevleugel van Ajax waren zijn buurtgenoten met wie hij veel omging. ,,Veel gelachen met die mannen met wie ik regelmatig voetbal ging kijken.''

Ondanks die mooie tijd besloot Van Veen toch de hoofdstad te verlaten. ,,Dat was noodgedwongen. Mijn oudste zoon had een longaandoening. Van de dokter moest hij Amsterdam uit en de buitenlucht in. Ik werkte in een blikfabriek en kon mijn baan aan mijn vader overdoen, die kort daarna overleed. Toen zei ik ,,Hij eruit, ik eruit!'' Vanwege de bosrijke omgeving viel de keuze op Soest dat nu al vijfenveertig jaar zijn woonplaats is en waar hij na de verhuizing werk vond bij Lindner dat onder anderen deksels en doppen produceerde. ,,Het is gek, maar als echte Jordanees heb ik mijn hart verkocht aan Soest.''

GEEN DUBBELTJE Bij voetbalvereniging SEC is het echte clownswerk begonnen. ,,Ik was veel bij SEC te vinden. Op Koninginnedag hadden ze een evenement georganiseerd. Ze vroegen aan mij of ik iets leuks wist. Een poppenkast kon ik wel spelen. Dat deed ik mijn jeugd al op de Westermarkt met zelfgemaakte poppen die ik in een weeshuis had gemaakt. Een poppenkast ontbrak echter, maar timmerman Maaswinkel maakte snel een prachtig exemplaar. Ik heb hem nog steeds. Het werd een geweldig gebeuren die dag. Puur genieten.''

Van Veen kreeg de smaak te pakken en trad in het hele land op met bekende artiesten, zoals Paul de Leeuw en Lee Towers. Maar hij heeft ook een hart voor het goede doel. ,,De Amerpoort belde van de week nog of ik binnenkort voor de gehandicapten wil optreden. Nou, ik ben er hoor! Ik hoef er geen dubbeltje voor te hebben.''

SELF MADE Cursussen of opleidingen voor clown heeft Van Veen nooit gevolgd. Zijn muzikale vaardigheden heeft hij zichzelf aangeleerd. Gitaar, piano, trompet en fluit. ,,Ik heb me dat zelf allemaal aangeleerd. Maar vind je muziek leuk, dan gaat dat vanzelf. Helaas worden mijn ogen wat minder, dus is het lastig om noten te lezen. Ook het zelf schminken lukt niet meer, maar dat doet mijn vrouw Loek nu.''

Er verschijnt een lach op het gezicht van Van Veen nadat hij de naam van zijn vrouw noemt. ,,Ja, die heeft wat te stellen met mij, want ik ben altijd gek geweest, maar dan wel leuk gek. Als ik mee ga winkelen, maak ik er altijd een puinhoop van. Zie ik een oud vrouwtje met winkelwagen lopen, dan gooi ik er stiekem een pak maandverband in.'' Bijna niemand kent het ware gezicht van de clown. ,,Nee, dat levert komische situaties op. Zo was ik bij een familie klaar en liep ik naar de auto, maar besefte dat ik een koffertje was vergeten. Ongeschminkt belde ik aan en de gastvrouw vertelde dat ik laat was. Ik had volgens haar een leuke clown gemist. Tijdens een opname in een ziekenhuis vertelde ik de arts dat ik een paar schnabbels had. Ik vertrok om een paar uur later geschminkt weer op mijn kamer terug te keren.''

CLINICLOWN In Zeist was hij de eerste cliniclown. ,,Gewoon gedaan, niets afgesproken. Als ik een uurtje over had, liep ik daar naar binnen. De kinderen vonden het prachtig. Ik ging niet naar kankerpatiëntjes. Dat ging me te ver. Daar kon ik niet tegen. Later volgden de ziekenhuizen in Amersfoort en Baarn.''

Om het geld is het hem niet te doen. ,,Een kleine bijdrage is het enige wat ik vraag. Een optreden voor een Surinaamse familie die gek op clowns was, bracht niet veel op. Maar ze hebben wel genoten en heel veel gelachen. Het waren lieve mensen, maar ze hadden geen dubbeltje te makken en dan denk je er toch niet aan om je beurs te trekken. Nee, geld interesseert me niet.''

Van Veen kan haast niet wachten op Hemelvaartsdag. ,,Het fijne daarvan is dat het de hele dag duurt, niet zoals bij één optreden.'' De uitspraak dat achter elke clown een trieste man schuilt is op Van Veen niet van toepassing. Met zijn 77 jaar staat hij vrolijk in het leven. Dat zal hij op Hemelvaartsdag zeker weer uitstralen op de kinderen.